21 Kasım 2017 Salı
Son Konular

Osmanlı Devleti ve Bomonti

Osmanlı Devleti ve Bomontiİstanbullu olanlar bilirler, İstanbul’da Bomonti adında bir semt vardır.  Üstelik bu semt, şehrin yeni semtlerinden değildir; tam aksine en eski semtleri arasındadır. Bomonti denilince de akla ilk gelen şey, bira markasıdır. Peki, hiç merak ettiniz mi İstanbul’un en eski semtlerinden birisinin adı neden Bomonti?

Ben merak ettim; üstüne de ufak bir araştırma yaptım ve öğrendim ki bize modern anlamda ilk bira fabrikası Osmanlı Devleti zamanında açılmış üstelik fabrikanın şimdiki sahibi de Efes Pilsen. Şöyle ki, Osmanlı Devleti özellikle 17.asırdan başlayarak bir duraklama, ardından gerileme dönemine girmiştir ve bu dönemden çıkış yolunu Batı’ya açılım yapmakta bulmuştur. 1839 yılı ve ardında Batı’yı örnek alma süreci yaşanırken bira, Osmanlı topraklarına girmiş ve çok sevilmiş olacak ki İsviçreli Bomonti kardeşler Osmanlı topraklarında bir bira fabrikası kurmuşlardır. Bu fabrika 1890 yılında Feritköy’e kurulmuştur.

Bilmek lazımdır ki bir yere üretim için fabrika kuruluyorsa demek ki orada rağbet vardır. Ticaret bu şekilde işler. Nitekim Osmanlı içinde bu klişe durum söz konusu:

1839’da bira Osmanlı ülkesine girmiş.
1840 yılında birahaneler açılmış.
1847 yılında tüketim yaygınlaşmış.
1896 yılında bira üretimi 1,2 milyon litreyi geçmiş.
1913 – 1914 tarihleri arasında üretim, 9,9 milyonu aşarak neredeyse 10 milyona ulaşmış.

Unutulmamıdır ki Osmanlı’da 9,9 milyon litrelik birayı tüketecek Gayr-i Müslim yoktu ve ayrıca Osmanlı ülkesine giren her yeni şey Şeyhülislam fetvası ile girerdi. Bu da demek ki bira Şeyhülislam makamından izinli.

(Türkiye Cumhuriyeti kurulum aşamasında bira tüketimi bu kadar değildi; Cumhuriyet rejimi bu sayıya 1940’lı yıllarda ulaşabildi.)

Halifelik makamına sahip olan bir devlet nasıl olur da bir bira fabrikasına sahip olur diyebilirsiniz. Ama şunu da unutmamak lazımdır ki Kanuni’den sonra tahta çıkan II. Selim ciddi bir alkol sorunu yaşıyordu. Aynı keza IV. Murad zamanında da alkol yasakları başladı ve sadece yasaklanmakla kalmadı aynı zamanda sık bir kontrol mekanizmasına girdi. Üstelik Osmanlı’nın Ramazan sonrasındaki meşhur eğlencelerini de araştırmanızı tavsiye ederim.


Hakkında Diba Bahadıroğlu

Nediobu Kültür & Sanat Kategorisi Editörü

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*