20 Kasım 2017 Pazartesi
Son Konular

Harname Hakkında

Harname HakkındaTam adıyla “Eşekname”. Har eşek demek name ise müzikli manzum söz. Şeyhi’nin bir eseri daha doğrusu mesnevisidir. Türk edebiyatından önemlidir çünkü Türk hiciv bölümünün mihenk taşıdır. 15.asırda kaleme alındığı için mizah edebiyatımızın atalarından sayılabilir.

Şeyhi’nin eserinin yazılış nedeni farklı tezkirelerde yani şairlerin hayatlarını öznel ölçütlerle anlatan klasik edebiyat biyografilerinde iki şekilde anlatılır:

1- Aynı zamanda bir doktor olan Şeyhi, Çelebi Mehmed’in gözünü tedavi ettiği için yine Çelebi Mehmed’in tavsiyesi II.Murad tarafından Şeyhi’ye Tokuzlu Köyü tımar olarak verilir. Ancak köylüler, Şeyhi’yi köye almadıkları gibi yolda onu soyarlar. Üstüne de dayak yer Şeyhi. Bunun üzerine Çelebi Mehmed’e şikayet amacıyla bu eserini yazar.

2- Şeyhi’yi pek seven II. Murad, onun veziri olmasını ister. Yalnız Şeyhi’yi çekemeyenler, II.Murad’a Nizami gibi Şeyhi’nin de beş mesnevi yazması gerektiğini söylerler. Şeyhi ise Hüsrev ü Şirin ile başlar mesnevi dizisine. II.Murad’a sunulan mesnevi hünkar tarafından çok beğenilir ve Şeyhi’ye hediyeler verilir. Memleketine dönmek için yola çıkan Şeyhi, yolda hırsızlarca soyulur. Bunun üzerine ise Harname adlı mesnevisini yazarak onu II.Murad’a gönderir. Gerçekten de Hüsrev ü Şirin, Harname’den önce yazılmış bir mesnevidir ama elbette sadece bu bilgi ikinci maddeyi tamamlamaz.

Harname, her iki durumda da bir mesneviden ötedir.  126 beyitlik eser, bir hiciv olarak kabul edildiği gibi, şairin başından geçen bir durumu anlatması ve bu durum karşısında bir çözüm istemesiyle arz-ı hal türünün ilk örneğini de oluşturur.


Hakkında Diba Bahadıroğlu

Nediobu Kültür & Sanat Kategorisi Editörü

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*